علت تکان و صدای آسانسور چیست؟
آیا تا به حال برایتان پیش آمده که هنگام سوار شدن در آسانسور ساختمان، با شروع حرکت احساس کنید کابین زیر پایتان خالی میشود؟ یا در لحظه توقف در طبقه، تکان شدیدی به بدنتان وارد شود؟ این تجربه ناخوشایند که متأسفانه در بسیاری از ساختمانهای مسکونی و تجاری رخ میدهد، نه تنها باعث سلب آرامش و ایجاد ترس در مسافران میشود، بلکه نشاندهنده استهلاک شدید قطعات و تنظیم نبودن سیستم کنترل آسانسور است.
خیلی از افراد تصور میکنند نرم حرکت کردن آسانسور فقط به «گران قیمت بودن موتور» مربوط است؛ اما واقعیت این است که موتور بدون سیستم کنترل و درایو هوشمند، مانند خودرویی پرقدرت بدون سیستم ترمز و گیربکس مناسب است!
در این مقاله قصد داریم به زبان ساده، علل اصلی تکانها، ضربهها و صداهای مزاحم آسانسور را بررسی کنیم و بگوییم چگونه میتوان این مشکلات را برای همیشه برطرف کرد.
۱. علت تکانهای ناگهانی آسانسور چیست؟
تکانهای آسانسور معمولاً در سه مرحله اتفاق میافتند: لحظه شروع حرکت، در طول مسیر، و لحظه توقف کامل. شناخت دلیل هر کدام به شما کمک میکند تا مشکل را سریعتر با سرویسکار یا مدیریت ساختمان در میان بگذارید.
الف) ضربه در لحظه شروع حرکت (استارت خشن)
وقتی دکمه طبقه را فشار میدهید و کابین با یک تکان ناگهانی به سمت بالا یا پایین پرتاب میشود، مشکل از تنظیم نبودن شتاب اولیه است. در آسانسورهای قدیمی یا سیستمهای بدون درایو (دو سرعته)، برق بهیکباره وارد موتور میشود و این وارد شدن ناگهانی نیروی گشتاور، باعث شوک حرکتی میشود.
ب) لرزش و ریپ زدن در طول مسیر
اگر در طول حرکت بین طبقهها، حس میکنید کابین بلرزد یا پلهپله حرکت کند، معمولاً با یکی از این دو عامل روبهرو هستید:
- ایرادات مکانیکی: تاب داشتن ریلهای راهنما، کثیف بودن کف ریلها، یا سائیدگی کفشکهای کابین.
- ایرادات الکترونیکی: نوسان فرکانس خروجی درایو یا تنظیم نبودن پارامترهای کنترل سرعت که باعث میشود موتور نتواند سرعت یکنواختی ایجاد کند.
ج) ترمز خشک و ضربه در زمان ایستادن (استپ خشن)
یکی از آزاردهندهترین اتفاقات، کوبیده شدن کابین در لحظه رسیدن به طبقه است. اگر سیستم کنترل نتواند سرعت کابین را بهصورت منحنی نرم (منحنی S) کاهش دهد، ترمز مکانیکی بهصورت ناگهانی وارد عمل شده و مسافران احساس کوبش شدید میکنند.
۲. چرا صدای زوزه یا نویز شنیده میشود؟
شنیده شدن صدای «زوزه» یا «سوت» از موتورخانه یا داخل چاهک آسانسور، معمولاً دو دلیل ساده دارد:
- فرکانس نامناسب درایو: اگر درایو آسانسور از تکنولوژیهای نوین مدیریت صدا (مانند فرکانس سوئیچینگ بالا) بهره نبرد، نوسانات جریان برق در موتور ایجاد صدای سوتمانند فرکانس بالا میکند.
- خشک بودن ریلها و چرخدندهها: عدم روغنکاری دورهای ریلها باعث اصطکاک فلز با فلز شده و صدای جیغ یا خراشیده شدن ایجاد میکند.
۳. نقش کلیدی «درایو» و «تابلو کنترل» در نرمی حرکت آسانسور
اگر میخواهید آسانسوری بدون صدا، بدون تکان و با حرکت ابریشمی داشته باشید، کلید اصلی در دست تابلو فرمان و درایو (اینورتر) است.
درایو آسانسور چیست و چه کار میکند؟
درایو (VFD) یک قطعه الکترونیکی هوشمند است که بین برق شهر و موتور آسانسور قرار میگیرد. وظیفه اصلی درایو این است که برق را بهصورت کاملاً کنترلشده و تدریجی به موتور بفرستد.
وقتی آسانسور حرکت میکند، درایو سرعت موتور را از صفر به آرامی و به صورت یک منحنی کاملاً نرم افزایش میدهد. هنگام توقف نیز سرعت را با همان نرمی کم میکند تا ترمز مکانیکی بدون هیچ ضربهای روی محور قرار گیرد.
۴. مزایای استفاده از درایو و کنترلرهای مدرن HPMONT
امروزه برندهای پیشرو در صنعت آسانسور مانند HPMONT، نسل جدیدی از کنترلرها و درایوهای هوشمند را به بازار عرضه کردهاند که بهطور خاص برای حل این مشکلات طراحی شدهاند:
- حذف کاملاً محسوس تکانها: با الگوریتمهای پیشرفته کنترل گشتاور، حرکت کابین آنقدر نرم میشود که حتی ایستادن یا حرکت آن را احساس نخواهید کرد.
- کاهش چشمگیر مصرف برق (تا ۴۰٪): درایوهای هوشمند مانع از کشیده شدن جریانهای سنگین برق در لحظه استارت میشوند و هزینه برق شارژ ساختمان را به شدت کاهش میدهند.
- افزایش طول عمر موتور و قطعات: حذف ضربههای ناگهانی باعث میشود گیربکس، سیمبکسلها و ریلها دچار استهلاک زودهنگام نشوند.
- عملکرد بیصدا: طراحی الکترونیکی پیشرفته باعث حذف صداهای مزاحم و زوزه موتور میشود.
۵. چند نکته ساده برای مدیران ساختمان جهت رفع مشکل لرزش
اگر شما مدیر ساختمان هستید یا قصد دارید کیفیت حرکت آسانسور ملک خود را ارتقا دهید، این گامها را دنبال کنید:
- درخواست بازرسی سرویسکار: از تکنسین نگهداری بخواهید سلامت کفشکها، روغندانها و کشش سیمبکسلها را بررسی کند.
- بررسی تنظیمات درایو: در بسیاری از موارد، درایو نصبشده امکانات خوبی دارد اما پارامترهای منحنی حرکت (S-Curve) آن بهدرستی تنظیم نشده است. از سرویسکار بخواهید تنظیمات شتاب و ترمز را بازبینی کند.
- ارتقا و نوسازی تابلو فرمان: اگر آسانسور شما قدیمی یا از نوع دو سرعته (بدون درایو) است، با تعویض تابلو فرمان و استفاده از سیستمهای یکپارچه و هوشمند (مانند سری V5 یا MT70 برند HPMONT)، کیفیت سواری آسانسور ساختمان را به سطح استانداردهای روز برسانید.
جمعبندی؛ آرامش در سواری، ارزش واقعی ساختمان شماست
کیفیت حرکت آسانسور، ویترین کیفیت ساخت و مدیریت یک ساختمان است. لرزش و ضربه نه تنها نشاندهنده عدم رضایت ساکنین است، بلکه خبر از خرابیهای پرهزینه در آینده میدهد. با شناخت عوامل لرزش و بهرهگیری از تجهیزات کنترل پیشرفته، میتوانید تجربهای ایمن، بیصدا و کاملاً نرم را برای رفتوآمد روزمره فراهم کنید.
اگر به دنبال راهکارهای تخصصی، انتخاب تابلو فرمان مناسب یا ارتقای سیستم آسانسور خود هستید، متخصصان ما در مجموعه MT-Lift و شرکت تاد (Taad-co) آماده ارائه مشاوره رایگان و تامین بهترین تجهیزات کنترل و درایو برند HPMONT به شما هستند.
برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره، همین امروز به وبسایت mt-lift.ir یا taad-co.com مراجعه فرمایید.
دسته بندی ها:
آموزشی
